Strona główna > Wzdęcia i gazy > Skąd się biorą gazy jelitowe?

Skąd się biorą gazy jelitowe?

Skad-sie-biora-nadmierne-gazy-jelitoweSzacuje się, że w przewodzie pokarmowym w dowolnej chwili znajduje się od 100 do 200 ml gazów(15). Mogą one powodować uciążliwe objawy takie jak wypuszczanie gazów, nadmierne odbijanie lub wzdęcia. Głównymi gazami obecnymi w warunkach fizjologicznych w przewodzie pokarmowym są azot (N2), tlen (O2), dwutlenek węgla (CO2), wodór (H2) i metan (CH4)(15). Skąd one pochodzą? Co wpływa na ich wytwarzanie?

 

 

Gazy w jelitach mogą mieć dwa źródła

  • Gaz może zostać połknięty(16). W rzeczywistości z każdym kęsem czy łykiem do przewodu pokarmowego dostaje się niewielka ilość powietrza. Ponadto niektóre sytuacje powodują połknięcie większej ilości powietrza: picie przez słomkę, żucie gumy lub jedzenie bardzo napowietrzonego dania, takiego jak beza lub suflet. Zatem część gazów obecnych w przewodzie pokarmowym pochodzi spoza organizmu i dostaje się do niego po prostu przez usta. Można również połknąć gaz zawarty w napojach gazowanych(15).

Gazy-w-jelitach-polykanie-gazu

wytwarzanie-gazow-jelitowych

  • Gaz może być również wytwarzany w przewodzie pokarmowym. W jelicie cienkim produkcja gazu może być skutkiem reakcji chemicznych zachodzących po spożyciu pokarmów. Na dalszym etapie, w okrężnicy, żywność, która nie została w pełni strawiona, jest „używana” przez bakterie, które przekształcają ją w różne składniki, w tym substancje bardzo użyteczne dla naszego organizmu, wytwarzając przy tym gazy. Ten proces nazywany jest fermentacją(16).

Kluczowa rola mikrobioty jelitowej w wytwarzaniu gazów jelitowych

Wytwarzanie gazów w dużej mierze zależy od bakterii, które znajdują się w naszym organizmie! Tysiące miliardów bakterii żyje na powierzchni naszych błon śluzowych (na skórze, w jamie ustnej, w przewodzie pokarmowym itp.)(17).
Mikrobiotą jelitową (dawniej „mikroflorą jelitową”) nazywamy wszystkie mikroorganizmy (bakterie, wirusy i grzyby) obecne w przewodzie pokarmowym. Wśród tych mikroorganizmów bakterie biorą udział w zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania organizmu i pełnią istotną rolę w trawieniu pokarmów(17). Skład bakteryjny mikrobioty, czyli obecność tych czy innych gatunków, ma wpływ na ilość i rodzaj wytwarzanych gazów. I tak wykazano, że obecność bakterii Methanobrevibacter smithii odpowiada w znacznej części za wytwarzanie metanu (CH4)(15).
Skład mikrobioty jelitowej różni się u poszczególnych osób i zmienia się w ciągu życia. Utrata równowagi mikrobioty może sprzyjać rozwojowi niektórych chorób, a także objawów ze strony układu pokarmowego(17). Skład mikrobioty jelitowej może zmienić wiele czynników takich jak dieta, stan zdrowia, stres, hormony lub antybiotykoterapia. Równowagę flory bakteryjnej jelit można przywrócić, przyjmując prebiotyki (cząsteczki sprzyjające rozwojowi niektórych korzystnych bakterii) lub probiotyki (mikroorganizmy, który mają pozytywny wpływ na stan zdrowia)(18).

Produkty powodujące gazy

Do wytwarzania gazów jelitowych bakterie potrzebują składników odżywczych, które nie są wchłaniane przez organizm. Im więcej niestrawionych składników pozostaje dla bakterii, tym większa ilość gazów powstaje. Proces trawienia przebiega inaczej w przypadku każdego pokarmu. Niektóre sprzyjają wytwarzaniu gazów bardziej niż inne (zobacz: „Produkty powodujące gazy”). Dotyczy to szczególnie niektórych owoców i warzyw ze względu na wysoką zawartość węglowodanów i błonnika pokarmowego. Niektóre produkty żywnościowe znane są z takich właściwości (jak na przykład fasola)(15). Warto zatem dowiedzieć się dokładnie, co powoduje wzdęcia i gazy, zwłasza wtedy, kiedy towarzyszy nam uczucie ciągle wzdętego brzucha.

Równowaga między ilością gazu obecnego w organizmie i wydalanegorownowaga-gazow-w-jelitach

rownowaga-gazow-w-jelitachW przewodzie pokarmowym nieustannie utrzymywana jest równowaga między gazami obecnymi (połykanymi lub wytwarzanymi w organizmie) i wydalanymi. Bez tego szybko doszłoby do gromadzenia się nadmiernych gazów! Część gazów wchłaniana jest przez organizm i ulega rozpuszczeniu we krwi. Jest to zwłaszcza możliwe w przypadku dwutlenku węgla (CO2), który zazwyczaj jest połykany (napoje gazowane) lub wytwarzany w wyniku reakcji chemicznej zachodzącej w jelicie cienkim. Następnie wydalany jest on za pośrednictwem płuc wraz z wydychanym powietrzem(16). Gaz ten może być również pochłaniany przez niektóre bakterie obecne w mikrobiocie (bakterie nie tylko wytwarzają gazy, niektóre z nich pochłaniają je w niewielkich ilościach)(16).
Wreszcie cały gaz, który nie został rozpuszczony we krwi czy pochłonięty przez bakterie, ma 2 potencjalne drogi wydalenia:

  • przez odbyt (czyli gazy);
  • przez usta (odbijanie)(16).

U niektórych osób zwiększona objętość gazów w przewodzie pokarmowym, może powodować nieprzyjemne objawy, np. uczucie wzdętego brzucha po jedzeniu (zobacz: „Jakie są przyczyny wzdęć?”).
Objętość wydalanych gazów zależy bezpośrednio od ich wytwarzania. Dlatego gazy są powiązane jednocześnie z dietą i składem mikrobioty (zobacz:„Czym są gazy?”).

Bibliografia:
(15) Bigard M-A, Peyrin-Biroulet L. Gaz digestifs. EMC, 2016.
(16) Azpiroz F, Malagelada J-R. Abdominal bloating. Gastroenterology. 2005;129(3):1060–1078.
(17) Tuddenham S, Sears C.L. The Intestinal Microbiome and Health. Curr Opin Infect Dis. 2015 : 28(5) : 464-470.
(18) Gibson GR, Hutkins R, Sanders ME, Prescott SL, Reimer RA, Salminen SJ, et al. Expert consensus document: The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of prebiotics. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2017;14(8):491-502.

CZYTAJ TAKŻE o Wzdęcia i gazy

Produkty-sprzyjajace-powstawaniu-gazow1

Produkty wywołujące gazy

Wytwarzanie gazu w jelitach powiązane jest ze spożywaną żywnością. Co powoduje gazy? Jakich produktów należy unikać w przypadku gazów i wzdęć po jedzeniu?

gazy

Czym są gazy jelitowe?

Gazy, wiatry, bąki? Jaka jest definicja gazów? Dlaczego puszczamy gazy? Dlaczego gazy mają nieprzyjemny zapach? Oto gazy, w liczbach i słowach.

SmectaGas<sup>®</sup>

SmectaGAS®

Dzięki unikatowemu składowi (duża dawka symetykonu i prebiotyk) działanie produktu SmectaGas® przeciw gazom i wzdęciom jest podwójne: szybkie i długofalowe.